Java cơ bản #10: xử lý ngoại lệ và đọc ghi file với java.nio.file

Exception in thread "main" java.lang.NumberFormatException: For input string: "hai mươi"
	at java.base/java.lang.NumberFormatException.forInputString(NumberFormatException.java:67)
	at java.base/java.lang.Integer.parseInt(Integer.java:565)
	at DangKy.docTuoi(DangKy.java:4)
	at DangKy.main(DangKy.java:9)

int docTuoi(String nhap) {
    try {
        int tuoi = Integer.parseInt(nhap.trim());
        if (tuoi < 0 || tuoi > 150) {
            throw new IllegalArgumentException("Tuổi phải từ 0 tới 150: " + tuoi);
        }
        return tuoi;
    } catch (NumberFormatException e) {
        IO.println("Không phải số: '" + nhap + "'");
        return -1;
    } catch (IllegalArgumentException e) {
        IO.println(e.getMessage());
        return -1;
    } finally {
        IO.println("(đã xử lý '" + nhap + "')");    // LUÔN chạy, kể cả khi đã return
    }
}
 
void main() {
    for (String s : new String[]{"25", "hai mươi", "200"}) {
        IO.println("→ " + docTuoi(s));
    }
}

import java.io.IOException;
 
// Kiểm tra tham số đầu vào: ném unchecked exception với thông điệp rõ ràng
long chiaDeu(long tongTien, int soNguoi) {
    if (soNguoi <= 0) throw new IllegalArgumentException("Số người phải dương, nhận được " + soNguoi);
    return tongTien / soNguoi;
}
 
// Phương thức có thể gặp checked exception mà không tự xử lý được → khai báo throws, để nơi gọi quyết định
String taiCauHinh(String ten) throws IOException {
    if (!ten.endsWith(".properties")) throw new IOException("Không đọc được file " + ten);
    return "port=8080";
}
 
void main() {
    IO.println(chiaDeu(900_000, 4));
    try {
        IO.println(taiCauHinh("app.properties"));
        IO.println(taiCauHinh("app.txt"));
    } catch (IOException e) {
        IO.println("Lỗi cấu hình: " + e.getMessage() + " → dùng cấu hình mặc định");
    }
    try {
        chiaDeu(100, 0);
    } catch (IllegalArgumentException e) {
        IO.println("Bắt được: " + e.getMessage());
    }
}

class SoDuKhongDuException extends RuntimeException {
    private final long thieu;
 
    SoDuKhongDuException(long soDu, long canRut) {
        super("Số dư %,d không đủ để rút %,d".formatted(soDu, canRut));
        this.thieu = canRut - soDu;
    }
 
    long getThieu() { return thieu; }
}
 
class TaiKhoan {
    private long soDu;
    TaiKhoan(long soDu) { this.soDu = soDu; }
 
    void rut(long soTien) {
        if (soTien > soDu) throw new SoDuKhongDuException(soDu, soTien);
        soDu -= soTien;
    }
    long getSoDu() { return soDu; }
}
 
void main() {
    var tk = new TaiKhoan(1_000_000);
    try {
        tk.rut(300_000);
        tk.rut(900_000);
    } catch (SoDuKhongDuException e) {
        IO.println(e.getMessage() + " — cần nạp thêm %,d".formatted(e.getThieu()));
    }
    IO.println("Số dư: " + tk.getSoDu());
}

import java.io.IOException;
import java.nio.charset.StandardCharsets;
import java.nio.file.Files;
import java.nio.file.Path;
import java.nio.file.StandardOpenOption;
import java.util.List;
 
void main() throws IOException {
    Path thuMuc = Path.of("du-lieu");
    Files.createDirectories(thuMuc);                        // tạo nếu chưa có, không lỗi nếu đã có
    Path file = thuMuc.resolve("ghi-chu.txt");               // du-lieu/ghi-chu.txt — đúng dấu / hay \ theo hệ điều hành
 
    Files.writeString(file, "Dòng 1: học Java\n", StandardCharsets.UTF_8);    // ghi mới (đè nếu đã có)
    Files.writeString(file, "Dòng 2: luyện tập\n", StandardCharsets.UTF_8, StandardOpenOption.APPEND);
    Files.write(file, List.of("Dòng 3", "Dòng 4"), StandardCharsets.UTF_8, StandardOpenOption.APPEND);
 
    String toanBo = Files.readString(file, StandardCharsets.UTF_8);
    IO.print(toanBo);
 
    List<String> cacDong = Files.readAllLines(file, StandardCharsets.UTF_8);
    IO.println("Số dòng: " + cacDong.size() + ", dòng cuối: " + cacDong.getLast());
    IO.println("Tồn tại: " + Files.exists(file) + ", kích thước: " + Files.size(file) + " byte");
 
    try {
        Files.readString(Path.of("khong-co.txt"));
    } catch (java.nio.file.NoSuchFileException e) {
        IO.println("Không tìm thấy file: " + e.getMessage());
    }
}

import java.io.BufferedReader;
import java.io.BufferedWriter;
import java.io.IOException;
import java.nio.charset.StandardCharsets;
import java.nio.file.Files;
import java.nio.file.Path;
 
void main() throws IOException {
    Path file = Path.of("nhat-ky.log");
    try (BufferedWriter w = Files.newBufferedWriter(file, StandardCharsets.UTF_8)) {   // tự đóng khi ra khỏi try
        for (int i = 1; i <= 1000; i++) {
            w.write((i % 100 == 0 ? "ERROR" : "INFO") + " sự kiện " + i);
            w.newLine();
        }
    }
 
    int soLoi = 0;
    try (BufferedReader r = Files.newBufferedReader(file, StandardCharsets.UTF_8)) {
        String dong;
        while ((dong = r.readLine()) != null) {          // readLine trả null khi hết file
            if (dong.startsWith("ERROR")) soLoi++;
        }
    }
    IO.println("Số dòng lỗi: " + soLoi);
 
    try (var dongs = Files.lines(file)) {                 // Stream các dòng, cũng phải đóng (bài 11)
        IO.println("Dòng chứa '50': " + dongs.filter(d -> d.contains("50")).count());
    }
}

import java.io.IOException;
import java.nio.charset.StandardCharsets;
import java.nio.file.Files;
import java.nio.file.Path;
import java.util.ArrayList;
import java.util.List;
 
record ChiTieu(String ngay, String danhMuc, long soTien) {
    static ChiTieu tuDongCsv(String dong) {
        String[] cot = dong.split(",");
        if (cot.length != 3) throw new IllegalArgumentException("Sai số cột: " + dong);
        return new ChiTieu(cot[0].trim(), cot[1].trim(), Long.parseLong(cot[2].trim()));
    }
    String sangDongCsv() { return ngay + "," + danhMuc + "," + soTien; }
}
 
void main() throws IOException {
    Path file = Path.of("chi-tieu.csv");
    Files.write(file, List.of(
        "ngay,danh_muc,so_tien",
        "2026-10-01,ăn uống,45000",
        "2026-10-01,đi lại,25000",
        "2026-10-02,ăn uống,abc",                 // dòng lỗi
        "2026-10-03,học tập,350000"), StandardCharsets.UTF_8);
 
    List<ChiTieu> ds = new ArrayList<>();
    List<String> dongLoi = new ArrayList<>();
    List<String> cacDong = Files.readAllLines(file, StandardCharsets.UTF_8);
    for (int i = 1; i < cacDong.size(); i++) {      // bỏ dòng tiêu đề
        try {
            ds.add(ChiTieu.tuDongCsv(cacDong.get(i)));
        } catch (IllegalArgumentException e) {      // NumberFormatException là lớp con
            dongLoi.add("dòng " + (i + 1) + ": " + e.getMessage());
        }
    }
    long tong = 0;
    for (ChiTieu c : ds) tong += c.soTien();
    IO.println("Đọc được " + ds.size() + " khoản, tổng %,d đ".formatted(tong));
    IO.println("Bỏ qua: " + dongLoi);
}